Narodna Republika Kina i Sjedinjene Američke Države postigle su preliminarni trgovinski dogovor kojim je predviđeno delimično smanjenje carina, formiranje novih bilateralnih ekonomskih tela i proširenje saradnje u poljoprivredi i avio-industriji, što predstavlja prvi ozbiljniji signal smirivanja ekonomskih tenzija između dve najveće svetske ekonomije nakon višegodišnjeg trgovinskog rata.

Kako je saopštilo kinesko Ministarstvo trgovine, Peking i Vašington dogovorili su osnivanje Saveta za trgovinu i Saveta za investicije, koji bi trebalo da postanu ključni mehanizmi za buduće pregovore o tarifama, pristupu tržištu i rešavanju ekonomskih sporova između dve države.

Prema navodima kineske strane, dve zemlje su se načelno saglasile da koordinisano smanjuju carine na proizvode od zajedničkog interesa, uključujući određene poljoprivredne i industrijske proizvode.

– Preko Saveta za trgovinu, dve strane će razgovarati o smanjenju carina na određene proizvode i principijelno su se dogovorile da usklađeno snize carine na proizvode od zajedničkog interesa – navedeno je u saopštenju kineskog Ministarstva trgovine.

Dogovor obuhvata i jačanje dvosmerne trgovine poljoprivrednim proizvodima, što je posebno značajno za američke proizvođače hrane i žitarica koji već godinama trpe posledice carinskog rata između Vašingtona i Pekinga.

Kineske vlasti navele su da je postignut napredak i u uklanjanju pojedinih necarinskih prepreka i problema pristupa tržištu za određene poljoprivredne proizvode, što bi moglo da poveća američki izvoz u Kinu.

Posebnu pažnju izazvao je deo sporazuma koji se odnosi na avio-industriju. Peking i Vašington postigli su dogovor o kineskoj kupovini američkih aviona, kao i o američkim garancijama za isporuku avionskih motora i rezervnih delova Kini.

To predstavlja važan signal za američku kompaniju Boing, koja je poslednjih godina trpela ozbiljne gubitke na kineskom tržištu zbog političkih tenzija i trgovinskih ograničenja. Kina je jedno od najvećih svetskih tržišta za civilnu avijaciju, pa svaki veliki ugovor sa Pekingom ima ogroman finansijski značaj za američku avio-industriju.

Dogovor je postignut tokom zvanične posete predsednika Sjedinjenih Američkih Država Donalda Trampa Pekingu 14. i 15. maja, gde je razgovarao sa kineskim predsednikom Si Đinpingom.

Oba lidera nakon sastanka ocenila su da su odnosi između Kine i SAD među najvažnijima na svetu i naglasila potrebu za saradnjom umesto konfrontacije.

Donald Tramp izjavio je da su razgovori bili „veoma pozitivni i produktivni“, dok je Si Đinping poručio da „Kina i Sjedinjene Američke Države dobijaju kroz saradnju, a gube kroz sukobe“.

Američki predsednik uputio je i zvaničan poziv kineskom lideru da tokom septembra poseti Sjedinjene Američke Države, što se tumači kao pokušaj nastavka političkog dijaloga i stabilizacije odnosa između dve sile.

Ipak, uprkos pozitivnim signalima, analitičari upozoravaju da se ne radi o konačnom trgovinskom sporazumu, već o početnoj fazi pokušaja smanjenja tenzija između Vašingtona i Pekinga.

Ključna pitanja, uključujući tehnološke sankcije, kontrolu tržišta poluprovodnika, status Tajvana, subvencije kineskoj industriji i strateško nadmetanje u oblasti veštačke inteligencije – ostaju nerešena i predstavljaju potencijalni izvor novih sukoba.

Zbog toga deo stručnjaka smatra da je postignuti dogovor više pokušaj stabilizacije globalnih tržišta i smanjenja ekonomskog pritiska nego stvarni kraj trgovinskog rata između dve najveće svetske ekonomije.

Ipak, činjenica da su Kina i Sjedinjene Američke Države pristale na direktne pregovore o smanjenju carina i obnovi trgovinske saradnje predstavlja važan signal za globalnu ekonomiju, koja je poslednjih godina trpela posledice sve većeg sukoba Vašingtona i Pekinga.