Rasprava o mogućem obnavljanju gasovoda “Severni tok” i “Severni tok 2” ponovo je otvorena, ali prema proceni stručnjaka iz energetskog sektora, vreme ne radi u korist ovog projekta.

Čak i ako bi tehnička obnova bila moguća, pitanje je da li bi gasovodi po završetku radova uopšte imali ekonomsku svrhu.

Na Peterburškom međunarodnom ekonomskom forumu (PMEF) pojavila se ideja da bi “Severni tokovi” mogli da budu obnovljeni.

Međutim, zamenik direktora Instituta nacionalne energetike Aleksandar Frolov smatra da bi čitav proces trajao toliko dugo da bi se tržišne okolnosti u međuvremenu potpuno promenile.

Frolov podseća da su “Severni tok” i “Severni tok 2” teško oštećeni u septembru 2022. godine. Taj događaj ocenjen je kao najveći čin industrijskog terorizma u istoriji.

U prvim mesecima nakon incidenta nije bilo značajnijeg napretka u istragama država kroz čije su teritorijalne vode prolazili gasovodi.

Situacija se promenila tek nakon objavljivanja materijala američkog novinara Sejmura Herša, koji je izneo tvrdnje o umešanosti SAD i vojnih struktura NATO-a u sabotažu.

Nakon toga istraga je dobila novi zamah, da bi kasnije kao navodni izvršioci bili označeni ukrajinski ronioci koji su koristili jahtu. Kako navodi ruski ekspert, čitava priča je zatim postepeno skrajnuta iz javnosti.

Posebno zanimljiv detalj jeste činjenica da jedna od ukupno četiri cevi gasovoda nije uništena. Prema Frolovu, sa tehničke strane ne postoje prepreke da se upravo tom preostalom linijom ponovo isporučuje gas ka Evropi.

Ipak, mnogo složenije pitanje odnosi se na tri oštećene cevi. Njihova potpuna obnova zahtevala bi veliki obim radova, ozbiljna ulaganja i značajno vreme. Prema proceni stručnjaka, rekonstrukcija bi trajala najmanje nekoliko godina.

“Obnova Severnih tokova trajaće nekoliko godina, najmanje dve, a verovatnije tri do četiri godine”, ocenio je Frolov.

Upravo u tom periodu, prema prognozama ekonomista na koje se poziva stručnjak, evropsko gasno tržište moglo bi da se suoči sa viškom ponude.

Drugim rečima, dok bi se završavali složeni radovi na obnovi gasovoda, tržište bi moglo da dobije dovoljno alternativnih izvora snabdevanja.

Zbog toga Frolov smatra da ključni problem nije tehnička mogućnost obnove, već njena buduća isplativost. Čak i ako bi tri oštećene cevi bile potpuno rekonstruisane, do trenutka njihovog ponovnog puštanja u rad mogla bi da nestane potreba za kapacitetima koje danas nude.

Zato, prema proceni ruskog energetskog eksperta, pitanje nije da li je moguće obnoviti “Severni tok” i “Severni tok 2”, već da li će za nekoliko godina iko imati realnu potrebu za njima.

Upravo zbog očekivanih promena na evropskom tržištu gasa, Frolov zaključuje da bi gasovodi mogli da postanu suvišni pre nego što njihova obnova bude završena.