Ministarstvo pravde Crne Gore primilo je 15. jula zahtev nadležnih organa Sjedinjenih Američkih Država za izručenje iranskog državljanina Amira Baratija.
To je za Radio Slobodna Evropa (RSE) potvrđeno iz Ministarstva pravde Crne Gore.
Advokatica Milena Knežević, koja brani Baratija, kog Sjedinjene Američke Države terete za učešće u masovnim sajber napadima sa štetom većom od 3,4 milijarde dolara u korist Iranske revolucionarne garde (IRGC), ranije je za RSE potvrdila da se on nalazi u ekstradicionom pritvoru u Crnoj Gori, kako piše gradski.me.
Iz Ambasade Sjedinjenih Američkih Država u Podgorici 20. jula su na upit RSE odgovorili da ne mogu da podele detalje o ovom slučaju.
Barati je uhapšen u saradnji crnogorske policije sa američkim Federalnim istražnim biroom (FBI).
SAD terete Baratija za učešće u hakerskim napadima na najmanje 150 američkih univerziteta, kao i za krađu poverljivih podataka i intelektualnog vlasništva.
Prethodno je advokatica Milena Knežević agenciji Beta rekla da Barati nije državljanin Crne Gore, te da nema odobren privremeni ili stalni boravak u toj zemlji.
Ime Amira Baratija, koji prema policijskim navodima ima iransko i tursko državljanstvo, nije navedeno u ranije objavljenim optužnicama u SAD za kibernetički kriminal.
Navodi koje je objavila crnogorska policija sadrže iste elemente kao slučaj u SAD protiv tzv. „Mabna grupe“ iz 2018. godine.
Teheranski Mabna Institut i devet Iranaca terete se da su u ime IRGC napali više od 320 univerziteta širom sveta, od čega oko 144 u SAD.
U objavljenoj optužnici protiv „Mabna grupe“ takođe se navodi da je naneta šteta od 3,4 milijarde dolara, isto kao u slučaju Baratija.
Nijedan od devet optuženih iranskih državljana nije uhapšen i osuđen, a američki tužioci navode da su nedostupni pravosuđu.
Kako izgleda dalji postupak?
Prema novom zakonu usvojenom 2026. godine, ekstradicioni pritvor može trajati sve do konačne odluke o izručenju, dok je ranije bio vremenski ograničen.
Država koja traži izručenje, u ovom slučaju SAD, ima rok od 40 dana da dostavi formalnu zamolnicu o izručenju, a u suprotnom se pritvor ukida.
Zemlja koja traži izručenje prosleđuje dokumentaciju diplomatskim putem Ministarstvu pravde Crne Gore, Ministarstvo je dostavlja sudu, a sud braniocu.
Sud potom zakazuje ročište na kojem se razmatraju uslovi za izručenje, uključujući državljanstvo, kao i to da li postoje rizici političkog, verskog ili rasnog progona, kršenja ljudskih prava ili izricanja smrtne kazne.
Prvostepenu odluku donosi veće od troje sudija, nakon mišljenja sudije za istragu, posle čega se predmet po službenoj dužnosti šalje Apelacionom sudu. Ako sud zaključi da nema uslova za izručenje, osoba se pušta na slobodu, dok se u suprotnom postupak može nastaviti kroz žalbeni postupak.
Konačnu odluku, nakon pravosnažne sudske odluke, donosi ministar pravde Crne Gore.
Paralelno sa ekstradicionim postupkom može se pokrenuti zahtev za azil, koji odlaže izručenje do donošenja odluke o međunarodnoj zaštiti. Ako je azil odobren, izručenje se ne sprovodi.
Protiv odluka Apelacionog suda može se podneti ustavna žalba Ustavnom sudu Crne Gore, koja formalno ne odlaže izvršenje izručenja. Međutim, prema pravnoj praksi, Ustavni sud u pojedinim slučajevima hitno razmatra takve žalbe i privremeno odlaže izručenje kako bi se izbeglo da pravna zaštita postane bespredmetna.
Crna Gora i SAD nemaju formalni bilateralni ugovor o ekstradiciji.
Proteklih godina dve zemlje razvile su praksu saradnje u izručenjima, uključujući više slučajeva u kojima su osobe optužene u SAD predate američkom pravosuđu.
Jedan od poslednjih primera je izručenje južnokorejskog državljanina Do Kvona, koji je uhapšen u Crnoj Gori u martu 2023. godine i izručen SAD u decembru 2024. godine, nakon više sudskih odluka i konačne odluke novog ministra pravde.
Bonus video:
Komentari (0)