Globalno tržište kolekcionarskih izdanja ima svoje „zvezde“, a među najtraženijim kasetama nalaze se primerci koji su postali deo moderne muzičke istorije. Jedan od najpoznatijih je demo benda Xero iz 1997. godine — rane faze grupe koja će kasnije postati Linkin Park.

Snimak nastao pre svetske slave danas je gotovo nemoguće pronaći, pa cene originalnih primeraka dostižu i nekoliko hiljada evra. Veliku vrednost ima i album Floral Shoppe, jedno od ključnih izdanja vaporwave pokreta. Originalna kasetna verzija sadrži materijal koji se ne nalazi na digitalnom izdanju, zbog čega je potražnja izuzetno visoka.

Među kolekcionarima je cenjena i serija izdanja pop ikone Madonna iz 1987. godine. Iako su tiraži bili veliki, pojedine distribucije nisu ravnomerno stigle do svih tržišta, pa su dobro očuvani primerci danas sve ređi.

Posebno se izdvaja i kaseta Year Zero iz 1996. kanadskog repera Buck 65, sa materijalom koji nikada nije zvanično objavljen. Upravo zbog toga postala je pravi trofej među kolekcionarima rariteta.

Šta zapravo određuje cenu kasete?

Tržište analognih izdanja funkcioniše po jasnim pravilima. Najvažniji faktori nisu samo ime izvođača, već retkost i stanje primerka. Kasete sa originalnom kutijom, neoštećenim omotom i trakom bez šuma postižu višestruko veću cenu od istih naslova u slabijem stanju.

Tehnička ispravnost je presudna — i minimalni šum, oštećenje trake ili „progutan“ deo mogu značajno umanjiti vrednost. Kolekcionari obraćaju pažnju i na poreklo izdanja: specifična tržišta, male serije i ograničene distribucije često podižu cenu.

Pojedini vrhunski očuvani primerci danas na aukcijama dostižu iznose uporedive sa mesečnom platom, a najređe kasete tretiraju se kao ozbiljna kolekcionarska investicija.

Gde se danas najbolje prodaju retke kasete?

Zahvaljujući digitalnim platformama, trgovina je dostupnija nego ikada. Najveći promet beleži eBay, gde kolekcionari širom sveta prate aukcije retkih izdanja. Catawiki je postao važno mesto za prodaju vrednih muzičkih predmeta, dok je Subito popularan među evropskim kupcima koji preferiraju direktan kontakt sa prodavcima. Značajnu ulogu imaju i specijalizovani forumi i Facebook grupe.

Zato stare kutije sa kasetama iz podruma ne treba olako odbaciti — moguće je da se među njima krije izdanje koje danas vredi znatno više nego što na prvi pogled izgleda.