Koristeći topografiju visoke rezolucije podledenih površina i geofizičke podatke, istraživači su otkrili nešto neverovatno.
Otkriće 3 kilometra ispod leda
Zahvaljujući naprednim geofizičkim istraživanjima i detaljnom mapiranju terena ispod ledenog pokrivača Antarktika, identifikovana je mreža ogromnih basena u obliku slova “V”, skrivenih ispod više od tri kilometra debelog leda.
Stenovito tlo Antarktika gotovo je u potpunosti zaklonjeno ledenim pokrivačem, i to na više od 99 odsto kontinenta. Međutim, najnovija istraživanja podledenog reljefa omogućila su naučnicima da sa do sada nezabeleženom preciznošću prikažu niz niskih, duboko usečenih basena koji se prostiru ispod velikog dela Istočne antarktičke ledene ploče.
Ukrštajući topografske podatke ispod leda sa geofizičkim podacima, istraživački tim je otkrio da se brojni baseni šire radijalno iz jedne centralne tačke u blizini Južnog pola.
Važno otkriće objašnjava nastanak kontinenata
Ovaj izuzetni geološki obrazac naveo ih je da novootkrivenom području daju naziv Istočnoantarktička pokrajina subglacijalnih basena lepezastog oblika.
Ogromna geološka struktura mogla bi da predstavlja ključ za razumevanje načina na koji je Antarktik oblikovan tokom raspada Gondvane - drevnog superkontinenta koji je nekada povezivao današnju Afriku, Južnu Ameriku, Australiju, Indiju, Antarktik i Arabijsko poluostrvo.
Novootkrivena oblast se sastoji od džinovskih basena, a njihov raspored nije slučajan. Naučnici smatraju da su nastali usled procesa poznatog kao rotaciona ekstenzija, tokom kojeg se kontinentalna kora postepeno širila iz centralne tačke, istovremeno se rotirajući i deformišući.
Istraživači veruju da bi ova oblast mogla predstavljati jedan od najvećih do sada poznatih primera rastezanja i rotacije kontinentalne kore koji su prethodili konačnom raspadu Gondvane i nastanku današnjih južnih kontinenata.
ako su se pomenuti tektonski događaji odigrali pre više desetina miliona godina, njihovi efekti nisu ostali “zarobljeni” u prošlosti, prenosi Tech Explorist.
Još jedna tajna Antarktika
Naprotiv, naučnici su utvrdili da baseni skriveni ispod Istočne antarktičke ploče i danas usmeravaju formiranje ledenjačkih dolina i izlaznih glečera.
Drugim rečima, reljef nastao tokom raspada Gondvane određuje način na koji se ogromne mase leda kreću preko kontinenta.
To znači da su geološki procesi koji su oblikovali drevni superkontinent ostavili svojevrsne “otiske“ koji i danas kontrolišu tokove antarktičkih ledenih reka.
Otkriće još jednom potvrđuje koliko malo znamo o tajnama skrivenim kilometrima ispod leda Antarktika. Uprkos decenijama istraživanja, najveći južni kontinent i dalje skriva čitave geološke svetove.
Komentari (0)