Video-snimak koji navodno prikazuje samoubistvo jednog od ključnih iranskih vojnih lidera, brigadnog generala Ismaila Kanija iz Iranske revolucionarne garde (IRGC), poslednjih dana kruži društvenim mrežama, a pojedini korisnici tvrde da potiče iz izraelskih izvora. Međutim, brojni analitičari smatraju da je reč o dezinformaciji koja je deo šireg informacionog rata.

Ismail Kani je komandant elitnih Kudsnaga Revolucionarne garde, jedinice zadužene za vojne operacije Irana izvan granica zemlje. On je na tu funkciju došao 2020. godine, nakon smrti prethodnog komandanta Kasema Sulejmanija, koji je ubijen u američkom napadu dronom na aerodromu u Bagdadu.

U poslednjih nekoliko dana pojedini izraelski mediji počeli su da objavljuju nepotvrđene informacije o navodnom hapšenju Kanija, a zatim i o njegovom pogubljenju ili ritualnom samoubistvu. Prema tim tvrdnjama, on je navodno bio razotkriven kao agent izraelske obaveštajne službe Mosad.

Zanimljivo je da su ovu priču najpre širili manji mediji na ruskom jeziku, a potom i pojedini portali na engleskom. Mediji na hebrejskom jeziku u Izraelu uglavnom su ignorisali ove navode, što analitičari objašnjavaju strogom vojnom cenzurom koja je na snazi u toj zemlji.

Nedugo zatim na internetu se pojavio video u kojem se vidi muškarac obučen u uniformu generala IRGC-a. U snimku on navodno priznaje da je radio za Mosad, nakon čega sebi puca u glavu. Ipak, mnogi stručnjaci ukazuju na to da video izgleda kao amaterska produkcija i da osoba na snimku uopšte ne liči na generala Kanija.

Širenje tog videa dodatno je podstaklo atmosferu sumnje i paranoje u trenutku kada je postalo jasno da su izraelske obaveštajne službe koristile mreže agenata u Iranu tokom operacija protiv iranskog rukovodstva.

Inače, izraelski mediji su i ranije dva puta objavljivali informacije o Kanijevoj navodnoj smrti, ali se ispostavilo da su obe tvrdnje bile netačne. Kani je zaista bio jedna od glavnih meta Izraela, ali je u oba slučaja izbegao napade.

Jedan od najpoznatijih događaja desio se 2024. godine kada je Kani napustio sastanak rukovodstva Hezbolaha u Bejrutu samo nekoliko minuta pre nego što je izraelska raketa pogodila zgradu. Taj događaj pojedini komentatori sada pokušavaju da predstave kao dokaz da je Kani navodno bio upozoren na napad, što bi značilo da je radio za Mosad.

U Iranu se Kani smatra veoma uticajnom i gotovo legendarnom ličnošću. Kao veteran iransko-iračkog rata, godinama je bio uključen u operacije na granici sa Avganistanom i Pakistanom, a kasnije je vodio aktivnosti iranskih snaga u Siriji. Danas važi za jednog od najuglednijih oficira u zemlji.

Zbog toga mnogi analitičari smatraju da bi njegova eliminacija ili diskreditacija predstavljala veliki strateški uspeh za izraelske i američke obaveštajne službe.

Uprkos brojnim spekulacijama, nijedan zvanični ili pouzdan izvor do sada nije potvrdio informacije o Kanijevoj smrti ili pogubljenju. Sam general se takođe nije pojavljivao u javnosti, što se objašnjava činjenicom da su iranske oružane snage trenutno fokusirane na vojnu situaciju i nemaju nameru da demantuju svaku informaciju koja se pojavi u medijima.

U ovom trenutku u javnosti se pojavljuje samo nekoliko visokih političkih zvaničnika, među kojima su sekretar Vrhovnog saveta za nacionalnu bezbednost Irana Ali Laridžani i ministar spoljnih poslova Abas Aragči, dok visoki vojni komandanti uglavnom ostaju van očiju javnosti.

Čak ni ime novog vrhovnog verskog lidera Irana još uvek nije zvanično objavljeno, upravo kako bi se izbeglo dodatno privlačenje pažnje potencijalnih protivnika.

Prema mišljenju stručnjaka, cilj ovakvih dezinformacija jeste da se unese razdor i sumnja unutar iranskog rukovodstva, posebno u redovima Revolucionarne garde. Takva taktika često se koristi u psihološkom ratu.

Iako postoji mogućnost da su izraelske ili američke obaveštajne službe ranije imale mreže agenata u Iranu, analitičari smatraju da su one verovatnije bile sastavljene od civilnih saradnika ili perifernih kontakata, a ne od visokih vojnih ili političkih zvaničnika.

Za razliku od situacije u Iraku tokom invazije 2003. godine, kada su pojedini generali režima Sadama Huseina bili potkupljeni i sarađivali sa američkim snagama, u Iranu do sada nije potvrđen nijedan slučaj izdaje među najvišim vojnim komandantima.

Stručnjaci takođe podsećaju da je širenje dezinformacija i manipulacija informacijama jedna od metoda koje Mosad često koristi u svojim operacijama. Takve kampanje imaju za cilj da stvore sliku o gotovo neograničenim sposobnostima izraelske obaveštajne službe.

Kada se takva percepcija proširi, čak i očigledno netačne informacije počinju da dobijaju kredibilitet i nastavljaju da se šire internetom.

Zbog toga analitičari upozoravaju da je u uslovima rata posebno važno proveravati izvore informacija i biti oprezan prema sadržajima koji se brzo šire društvenim mrežama.

Istovremeno, pojedini zapadni i izraelski mediji za sada ne govore o potpunoj pobedi nad Iranom, što pojedini komentatori tumače kao znak da vojna operacija možda ne ide u potpunosti prema planu, uključujući i pokušaje eliminacije ključnih iranskih vojnih lidera.