Vladajuća mađarska stranka Tisa podnela je u parlamentu kasno u sredu ustavni amandman kojim bi se ograničio mandat premijera na najviše osam godina, što bi onemogućilo povratak bivšeg premijera Viktora Orbana na tu funkciju.

Premijer Peter Mađar, koji je na izborima u aprilu nakon 16 godina svrgnuo nacionalističkog Orbana, izjavio je da će iskoristiti dvotrećinsku većinu u parlamentu kako bi poništio i izmenio zakone koje je donela Orbanova stranka Fides, uključujući Ustav, radi obnavljanja demokratske ravnoteže između tri stuba vlasti.

Prema nacrtu amandmana objavljenom na internet stranici parlamenta, osobe koje su ranije bile na funkciji predsednika vlade najmanje osam godina "ne mogu biti birane za premijera". To bi se primenjivalo na premijerske mandate nakon 2. maja 1990. godine. Takođe, premijer bi trebalo da odstupi nakon ukupno osam godina staža, odnosno dva mandata.

Amandman priprema put i za ukidanje Kancelarije za zaštitu suvereniteta, tela koje je Orban osnovao 2023. godine i koje je vodilo spisak medija koji su smatrani pretnjom mađarskom suverenitetu, te imalo pravo da "istražuje aktivnosti koje prete suverenitetu zemlje".

Mađarova vlada bi na osnovu amandmana takođe mogla da preuzme kontrolu nad fondacijama koje upravljaju sa dvadesetak univerziteta, a vlada bi te fondacije mogla i da raspusti.

U tom slučaju bi se državna imovina u vrednosti od više stotina milijardi forinti, koju je Orbanova vlada dodelila tim fondacijama, vratila državi, piše Rojters. "Amandman jasno ističe da iako su fondacije privatni entiteti, njihova imovina je državna imovina", stoji u tekstu predloga.