Ovi ogromni ratni brodovi, često opisivani kao „plutajući aerodromi“, omogućavaju državama članicama NATO-a da u kratkom roku projektuju vojnu moć i odgovore na krize u različitim delovima sveta.

Nosači aviona NATO-a redovno se angažuju u zajedničkim vojnim vežbama i operacijama, čime se demonstrira sposobnost saveza da efikasno uskladi snažne mornaričke resurse. Tako je tokom velikih vežbi na Atlantiku i Mediteranu 2022. godine učestvovalo pet nosača aviona iz četiri zemlje članice, što je pokazalo spremnost NATO-a da brzo rasporedi flotu i uspostavi vojno prisustvo tamo gde je potrebno.

Savez trenutno raspolaže sa ukupno 17 aktivnih nosača aviona, raspoređenih među najvažnijim članicama. Najveći deo ovog potencijala dolazi iz Sjedinjenih Američkih Država, koje same poseduju 11 nosača aviona.

U nastavku teksta analizira se operativni kapacitet, tehnološka opremljenost i strateški značaj nosača aviona kojima raspolažu zemlje članice NATO-a.

Sjedinjene Američke Države (SAD)

SAD poseduju najveću flotu nosača aviona unutar NATO-a, sa 11 aktivnih nosača klase "Nimitz" i "Gerald R. Ford".

Ovi brodovi su na nuklearni pogon, dužine oko 333 metra i deplasmana od približno 100.000 tona.  Mogu da prime do 90 aviona i helikoptera, uključujući borbene avione F/A-18 "Hornet" i F-35C "Lightning II".

Nosač aviona USS Gerald R. Ford, najnoviji i najveći ratni brod na svetu, učestvovao je u vežbama NATO-a na Atlantiku i Mediteranu 2022. godine.



Francuska

Francuska mornarica upravlja nosačem aviona "Charles de Gaulle", koji je ujedno i jedini francuski nosač na nuklearni pogon. Dužine je 261,5 metara i deplasmana od 42.000 tona.

Može da nosi do 40 letelica, uključujući borbene avione "Rafale M" i avione za rano upozoravanje "E-2C Hawkeye".

"Charles de Gaulle" redovno učestvuje u NATO operacijama i vežbama, demonstrirajući sposobnost Francuske da projicira svoju moć na globalnom nivou.

Italija


Italijanska mornarica poseduje dva nosača aviona: "Giuseppe Garibaldi" i "Cavour".

"Cavour" je veći, sa dužinom od 244 metra i deplasmanom od 30.000 tona, i može da primi do 20 aviona, uključujući borbene avione AV-8B "Harrier II" i, u budućnosti, F-35B "Lightning II".

"Giuseppe Garibaldi" je manji, dužine 180 metara i deplasmana od 13.850 tona, sa kapacitetom do 16 letelica. Oba broda su učestvovala u NATO vežbama, kao što su one održane na Atlantiku i Mediteranu 2022. godine

 


Velika Britanija

Kraljevska mornarica upravlja nosačem aviona "HMS Queen Elizabeth", jednim od najmodernijih u svetu.

Dužine je 284 metra i deplasmana od 65.000 tona, sa kapacitetom do 40 letelica, uključujući borbene avione F-35B "Lightning II".

Ovaj nosač je učestvovao u NATO vežbama i operacijama, demonstrirajući sposobnost Velike Britanije da projicira svoju moć na globalnom nivou.

 

 

Španija

Španska mornarica poseduje nosač aviona "Juan Carlos I", koji služi i kao desantni brod. Dužine je 230,82 metra i deplasmana od 27.000 tona, sa kapacitetom do 20 letelica, uključujući AV-8B "Harrier II" i helikoptere.

Ovaj brod omogućava Španiji fleksibilnost u vojnim operacijama, uključujući amfibijske operacije i humanitarne misije.


Turska

Turska mornarica je nedavno porinula svoj prvi nosač aviona "TCG Anadolu".

Dužine je 232 metra i deplasmana od 27.000 tona, sa kapacitetom do 30 letelica, uključujući borbene dronove i helikoptere. Ovaj brod će značajno unaprediti sposobnosti turske mornarice u projekciji moći i podršci NATO operacijama.



Umesto zaključka

Iz navedenih podataka jasno se vidi da nosači aviona predstavljaju ključne komponente NATO-ove sposobnosti za brzo reagovanje i projekciju moći širom sveta.

Svaka članica NATO-a koja doprinosi floti nosača aviona igra važnu ulogu u jačanju kolektivne sigurnosti i sposobnosti saveza da deluje kao jedinstvena i moćna celina. Osim što omogućavaju projekciju moći na globalnom nivou, nosači aviona su takođe ključni u humanitarnim misijama i pružanju podrške civilnim operacijama, kao što su evakuacije i dostava pomoći tokom prirodnih katastrofa.

Uz tehnološke inovacije, poput integracije modernih borbenih aviona poput F-35, kao i sve veće uključenje bespilotnih letelica, NATO-ovi nosači aviona postaju još moćniji i prilagodljiviji. 

Njihova sposobnost da deluju brzo i odlučno, bilo gde na svetu, ključna je za održavanje mira i suzbijanje eskalacije sukoba, čineći ih jednim od najvažnijih sredstava u arsenalu saveza.