U poslednjih trinaest godina zdravstveni sistem Srbije prošao je kroz duboke i merljive promene u oblasti lečenja dece i pacijenata sa retkim bolestima. Podaci prikazani kroz više uporednih grafikona pokazuju snažan rast broja lečenih, drastično povećanje izdvajanja za inovativne terapije i značajno proširenje obima lečenja u inostranstvu, što ukazuje na sistemski zaokret u zdravstvenoj politici nakon 2012. godine.

Višestruko povećanje broja dece upućene na lečenje u inostranstvo posle 2012. godine

Podaci prikazani na grafikonima ukazuju na izrazito povećanje broja dece iz Srbije koja su, u periodu nakon 2012. godine, upućivana na lečenje, dijagnostiku i operativne zahvate u inostranstvu, kao i na značajan rast učešća inostranih stručnjaka u lečenju pacijenata u Srbiji.

U periodu od 2008. do 2012. godine, u inostranstvu je lečeno ukupno 440 dece, dok je u razdoblju od 2013. do 2025. godine taj broj dostigao 5.873. Ovaj podatak predstavlja višestruko uvećanje i ukazuje na značajno proširenje obima zdravstvene zaštite za najmlađe pacijente, naročito u slučajevima složenih i retkih oboljenja za koja lečenje u zemlji ranije nije bilo dostupno u dovoljnom obimu.

Nagli skok budžetskih izdvajanja za lečenje retkih bolesti

Istovremeno sa rastom broja pacijenata, evidentan je i izuzetan porast izdvajanja za lečenje retkih bolesti, kako kod dece, tako i kod odraslih.

Prema prikazanim podacima, 2012. godine za ovu namenu izdvojeno je 130 miliona dinara, dok su planirana ili realizovana izdvajanja za 2026. godinu dostigla iznos od 10,2 milijarde dinara. Reč je o dramatičnom povećanju sredstava, koje jasno ukazuje na promenu prioriteta u okviru zdravstvenog sistema i na snažniju institucionalnu podršku lečenju retkih i teških oboljenja.

Stalan rast broja dece na terapijama za retke bolesti iz godine u godinu

Grafikon koji prikazuje broj dece na lečenju od retkih bolesti po godinama svedoči o postepenom, ali kontinuiranom rastu broja pacijenata od 2012. godine do danas.

Nakon perioda u kojem do 2011. godine nije bilo evidentiranih slučajeva, 2012. godine na terapiji je bilo osmoro dece, dok taj broj već narednih godina počinje da raste: 10 pacijenata 2013, 18 u 2014. i 2015, 22 u 2016, 34 u 2017, te 49 u 2018. godini. Rast se nastavlja i u narednim godinama, sa 69 dece 2019, 79 u 2020, i 90 u 2021. godini.

Posebno uočljiv skok zabeležen je nakon 2021. godine, kada broj dece na terapiji dostiže 178 u 2022, 209 u 2023, 235 u 2024, da bi 2025. godine dostigao 296 dece. Ovi podaci ukazuju na značajno proširenje dostupnosti terapija za retke bolesti u relativno kratkom vremenskom periodu.

Od potpunog izostanka lečenja do gotovo hiljadu pacijenata u sistemu

Poseban grafikon prikazuje ukupan broj lečenih pacijenata od retkih bolesti, uključujući i decu i odrasle, što pruža širu sliku obima sistema lečenja.

Prema ovim podacima, pre 2012. godine nije bilo evidentiranih pacijenata koji su bili obuhvaćeni sistemskim lečenjem retkih bolesti. U 2012. godini zabeleženo je osam lečenih pacijenata, dok 2025. godina donosi podatak o čak 930 lečenih lica. Ovaj rast svedoči o uspostavljanju institucionalnog okvira koji omogućava dugoročno praćenje i terapiju pacijenata sa retkim dijagnozama.

Desetostruko i više uvećana izdvajanja za inovativne lekove

Najizraženiji rast beleže izdvajanja za inovativne lekove. U periodu od 2007. do 2012. godine, za ovu namenu ukupno je izdvojeno 19,2 milijarde dinara, dok je u razdoblju od 2013. do 2025. godine taj iznos dostigao 218,7 milijardi dinara.

Ova razlika ukazuje na jasan zaokret u finansiranju savremenih terapija i uvođenje lekova koji su, do tog perioda, bili uglavnom nedostupni pacijentima u Srbiji ili su zahtevali lečenje van zemlje.

Temeljne promene u poslednjih trinaestak godina

Sabrani podaci sa svih grafikona pokazuju da je u poslednjih trinaestak godina došlo do temeljne promene u pristupu lečenju dece i pacijenata sa retkim bolestima. Značajno povećanje broja lečenih, višestruko uvećana izdvajanja i uvođenje inovativnih terapija ukazuju na postepeno jačanje kapaciteta zdravstvenog sistema i širenje obima zdravstvene zaštite za najosetljivije kategorije pacijenata.

Ovi podaci predstavljaju jedan od najjasnijih kvantitativnih pokazatelja promene zdravstvene politike u Srbiji u periodu nakon 2012. godine, piše Politika.

BONUS VIDEO