Čim vremenski uslovi to omoguće, biće nastavljeno istraživanje masovne grobnice u jami Cerova, koja se nalazi u zlatiborskom selu Mušveta, gde su pronađeni ljudski skeleti za koje se osnovano sumnja da pripadaju žrtvama komunističkog režima.

Prema dostupnim podacima i svedočenjima, reč je o mladićima koji su bili pripadnici Ravnogorskog pokreta, tada poznatim kao četnici, a koji su bez suđenja i presude likvidirani neposredno nakon završetka Drugog svetskog rata.

Predsednik opštine Čajetina Milan Stamatović podseća da je ova opština još 2017. godine donela odluku da podrži istraživanje svih jama i pećina na svojoj teritoriji, ali da će posebna pažnja i podrška biti usmereni upravo na nastavak istraživanja jame Cerova.

– Zajedno sa Dimitrijem Mirkom Ćelićem iz beogradskog speleološkog kluba „Asak“ i članovima tog kluba lično sam silazio u jamu. Sve je pokrenuto upravo na njegovu inicijativu, jer je na samom dnu pećine pronašao ljudske skelete – rekao je Stamatović.

Kako navodi, oko zglobova ruku pojedinih kostura pronađena je žica, što jasno ukazuje na vezivanje pre likvidacije. U jami su pronađeni i opanci, cokule, pojasevi, tabakere, ogledalce, kao i drugi lični predmeti ljudi koji su bačeni u bezdan.

– Nije bilo vojnih oznaka, osim jedne značke Saveza skauta Kraljevine Jugoslavije. Jama je duboka oko 15 metara – istakao je Stamatović.

On naglašava da ova otkrića potvrđuju svedočenja najstarijih stanovnika Zlatibora, koji su decenijama govorili da su na tom mestu ubijani povratnici iz rata. Prema tim svedočenjima, istaknuti komunisti iz užičkog kraja obećavali su tim mladićima slobodu ukoliko „nisu okrvavili ruke“.

Mladići su potom dovođeni u kafanu u centru Čajetine, gde su, u svojevrsnom poluzatvoru, provodili dane uz slavlje kraja rata. Umesto da budu vraćeni svojim kućama, noću su odvođeni do jame Cerova.

– Tamo su surovo likvidirani, bez ikakve presude. Nakon toga su na njih bacali kamenje i granje, što smo i zatekli u jami. Upravo zbog toga postoji ozbiljna sumnja da se ispod tog sloja nalaze desetine kostura – rekao je Stamatović.

Koliki je tačan broj ljudi ubijenih na ovaj način nikada nije precizno utvrđeno. Istraživanja će se nastaviti, a po njihovom završetku planirano je podizanje spomen-obeležja na mestu stradanja.

– Plan opštine Čajetina je da se pećina u Mušvetama uredi kao mesto hodočašća. Ali pre svega mora se utvrditi puna istina o događajima, pronaći potomci stradalnika, prikupiti svi posmrtni ostaci i sahraniti ih po pravoslavnim običajima u jedinstveni memorijalni kompleks, upravo tamo gde su i pronađeni – naglasio je Stamatović.

On je dodao da bi to spomen-obeležje trebalo da bude trajni simbol poruke da se ovakvi zločini nikada više ne ponove i da Srbin više nikada ne digne ruku na Srbina.

Prema njegovim rečima, na teritoriji ovog kraja postoji još veliki broj jama koje tek treba istražiti.

– Postoje svedočenja o jami u koju su ljudi takođe bacani, a koja je kasnije zabetonirana, dok je preko nje postavljen dalekovod. Verujemo da je to učinjeno kako se ne bi istraživala. Ipak, naći ćemo način da i to ispitamo – rekao je Stamatović.

Prema podacima iz literature i usmenih svedočenja, u ovom delu zapadne Srbije bez suđenja je likvidirano između 200 i 300 mladića, uglavnom četnika, starosti od 16 do 20 godina, koji su se iz Bosne vraćali svojim kućama u Kosjeriću, Valjevu i selima zapadne i jugozapadne Srbije.

Z.G.