Moskva istovremeno ubrzava proizvodnju i pokušava da proširi izvoz ovog aviona ka novim saveznicima i partnerima. Najnovija isporuka stigla je iz fabrike „Jurij Gagarin“ u Komsomoljsku na Amuru, jedne od ključnih tačaka ruske vojne avio-industrije.
Broj isporučenih aviona tradicionalno nije objavljen, ali je potvrđeno da su svi prošli kompletan ciklus fabričkih i vojnih testiranja pre nego što su prebačeni u operativne jedinice ruskih Vazdušno-kosmičkih snaga.
Ujedinjena avio-korporacija (UAC) saopštila je da su avioni već prihvaćeni od strane tehničkog osoblja i spremni za izvršavanje borbenih zadataka.
Su-35 postaje okosnica ruske lovačke avijacije
Od ulaska u operativnu upotrebu 2014. godine, Su-35S se postepeno pretvorio u jednu od glavnih platformi ruske borbene avijacije. Procene govore da ruske snage danas raspolažu sa više od 150 ovih aviona, dok kontinuirano povećanje proizvodnje pokazuje da Moskva računa na ovaj tip i u narednim godinama.
Rat u Ukrajini dodatno je ubrzao tempo proizvodnje i isporuka. Ruska industrija poslednjih godina radi pod stalnim pritiskom da nadoknadi gubitke, poveća broj operativnih letelica i paralelno ispuni izvozne ugovore.
Su-35S je tokom sukoba intenzivno korišćen u gotovo svim vrstama misija, od patrola i presretanja do lova na dronove i udara preciznim oružjem po ciljevima duboko iza linije fronta. Jedan od pilota ruskih Vazdušno-kosmičkih snaga, koji je preuzeo novu letelicu, opisao je Su-35 kao avion koji „radi i ne žali se“ i koji posade smatraju veoma pogodnim za upotrebu.
Šta danas radi Su-35 na frontu
Ruski pilot je detaljno opisao i profile misija koje avion trenutno izvršava.
Prema njegovim rečima, Su-35S se koristi za presretanje vazdušnih ciljeva na velikim daljinama, zaštitu udarnih grupa i kopnenih objekata, uništavanje bespilotnih letelica i izvođenje preciznih udara po kopnenim i površinskim ciljevima pomoću vođenog naoružanja. Pored toga, avion se koristi i za izviđanje i otkrivanje neprijateljskih položaja duboko iza linije kontakta.
Upravo ta kombinacija velikog dometa, snažnog radara i velikog borbenog opterećenja čini Su-35 jednim od najvažnijih ruskih lovaca u aktuelnom sukobu.
Tokom rata u Ukrajini avionu se pripisuju obaranja više ukrajinskih MiG-29 i Su-27 lovaca, a brojni izvori tvrde da je sredinom maja jedan Su-35 učestvovao i u obaranju ukrajinskog F-16.
Prvo ozbiljno suočavanje sa NATO avionima još u Siriji
Su-35 je prvi put u velikoj meri došao u kontakt sa zapadnim avionima još tokom sirijskog rata.
Rusija je krajem 2015. godine rasporedila ove lovce radi zaštite operacija sirijske vojske protiv pobunjeničkih grupa, dok su istovremeno Turska, Izrael i više NATO država aktivno delovali u regionu. To je bio prvi period u kojem su Su-35 redovno ulazili u zone u kojima su operisali zapadni avioni četvrte i pete generacije.
Od tada Moskva konstantno koristi iskustva iz Sirije i Ukrajine za dalje prilagođavanje taktike i modernizaciju sistema naoružanja.
Koliko je Su-35 zaista moćan?
Su-35 se zvanično vodi kao lovac „4++ generacije“, što znači da predstavlja vrhunac razvoja klasičnih lovaca četvrte generacije. Avion je izuzetno manevarabilan, poseduje snažne motore sa vektorisanim potiskom i veliki borbeni radijus, zbog čega ga mnogi piloti smatraju jednim od najopasnijih protivnika u bliskoj vazdušnoj borbi.
Ipak, brojni analitičari ukazuju i na njegova ograničenja u odnosu na najmodernije američke i kineske platforme.
Su-35 nema stelt karakteristike koje poseduju F-35 ili kineski J-20, a koristi i manje sofisticiranu avioniku u odnosu na najnovije zapadne sisteme. Njegov radar i sistemi za prenos podataka smatraju se manje naprednim od onih koji se danas ugrađuju u američke i kineske lovce nove generacije.
Kritike se odnose i na raketno naoružanje.
Rakete R-77-1 i R-27, koje Su-35 uglavnom koristi za vazdušnu borbu, smatraju se tehnološki starijim od najnovijih američkih i kineskih projektila. Novi R-77M počeo je da se integriše tek tokom 2025. godine, i to u ograničenom broju. Slično važi i za rakete kratkog dometa R-74, koje po mogućnostima zahvata cilja i uglovima napada zaostaju za američkim AIM-9X Block II ili kineskim PL-10.
Ipak, uprkos tim ograničenjima, Su-35 se i dalje smatra veoma ozbiljnim protivnikom, posebno u poređenju sa većinom evropskih lovaca. Podsetimo, Kina je svojevremeno bila kupac Su-35 zbog motora, ali nije uspela da ih kopira.
Izvoz koji je dugo stagnirao, sada naglo raste
Godinama se smatralo da Su-35 nije ostvario očekivani uspeh na izvoznom tržištu. Dugo je jedini veliki strani kupac bila Kina, koja je nabavila 24 aviona. Međutim, situacija se naglo promenila tokom 2025. godine.
Najpre su se pojavile informacije o isporuci 18 Su-35 Alžiru, a zatim su procureli ruski dokumenti koji govore o čak 48 aviona namenjenih Iranu i još šest za Etiopiju.
Tako je ukupan broj potvrđenih izvoznih porudžbina praktično skočio sa 24 na 96 aviona. To predstavlja veliki zaokret za program koji se godinama smatrao gotovo isključivo domaćim projektom.
Iran i Afrika menjaju sliku tržišta
Iran se sada pojavljuje kao jedan od najvažnijih novih korisnika Su-35. Prema dostupnim informacijama, proizvodnja aviona za Teheran počela je krajem 2025. godine.
Međutim, upravo to otvara pitanje koliko će izvoz usporiti isporuke ruskim Vazdušno-kosmičkim snagama, jer se fabrike sada suočavaju sa paralelnim zahtevima domaće vojske i stranih kupaca.
Pored Irana i Alžira, Etiopija se takođe pojavljuje kao novi korisnik ruskog lovca, dok se već dugo spekuliše i o mogućim isporukama Severnoj Koreji.
Takav scenario bio bi posebno zanimljiv zbog postojećih međunarodnih ograničenja i embarga na naoružanje, ali i zbog sve intenzivnije vojne saradnje Moskve i Pjongjanga.
Su-57 – adut za budućnost
Iako Su-35 trenutno nosi veliki deo tereta ruske borbene avijacije, Moskva paralelno pokušava da promoviše Su-57 kao svoj glavni izvozni avion nove generacije.
Posle prve izvozne isporuke Su-57 Alžiru krajem 2025. godine, u ruskim vojnim krugovima raste uverenje da će upravo taj avion ostvariti mnogo veći uspeh na svetskom tržištu nego Su-35.
Posebno se očekuje interesovanje država koje žele pristup lovcima pete generacije, ali nemaju mogućnost kupovine zapadnih platformi poput F-35.
Komentari (0)