Zemljotres, magnitude 6,1 stepen Rihterove skale i intenziteta devet stepeni Merkalijeve skale, odneo je 1.070 života, povredio oko 3.000 ljudi i ostavio više od 200.000 stanovnika bez krova nad glavom.

Više od 15.800 stanova je uništeno, oko 28.000 je ozbiljno oštećeno, a skoro 80 ​​odsto gradskih struktura pretrpelo je masovna razaranja, dok su se potresi osetili u većem delu Makedonije i susednim regionima, podseća portal prvaskopska.mk.

Prvu informaciju o tragediji u svet je poslao dežurni telefonista u skopskoj pošti Đorđi Atanasovski, koji je, uprkos oštećenjima na objektu, uspeo da uspostavi telefonsku vezu sa Beogradom i pošalje poruku: "Skoplje je pogodio katastrofalan zemljotres".

Za samo nekoliko sati vest su preneli najveći svetski mediji, a pomoć je počela da stiže sa svih strana.

Tokom prvih dana najveći teret podnela je tadašnja Jugoslovenska narodna armija, građani iz jugoslovenskih republika i domaće spasilačke službe, ali je Skoplje vrlo brzo postalo globalni simbol ljudske solidarnosti.

Pomoć je poslalo 87 zemalja iz celog sveta, a Ujedinjene nacije su preuzele koordinaciju dugoročne obnove grada.

Generalna skupština Ujedinjenih nacija jednoglasno je 14. oktobra 1963. godine usvojila Rezoluciju o pomoći u obnovi Skoplja, a taj dan je u istoriji organizacije ostao upamćen kao "Dan Skoplja".

Sat na Staroj železničkoj stanici u Skoplju zauvek je stao u 5.17 ujutru i do danas ostaje najprepoznatljiviji simbol tragedije.

Među najteže oštećenim zgradama bili su Narodno pozorište, Oficirski dom, Narodna banka, Kuršumli An, Suli An, Džifte Amam i veliki broj javnih institucija, dok su hiljade porodica mesecima živele u šatorima postavljenim u Gradskom parku, ispod Citadele i na nekoliko drugih lokacija širom grada.

Ali upravo iz tih ruševina počela je izgradnja novog Skoplja. Uz podršku Ujedinjenih nacija, raspisan je međunarodni konkurs za novi urbanistički plan, a ključni pečat ostavio je japanski arhitekta Kenzo Tange, čija je vizija grad transformisala u jedno od najznačajnijih svetskih dela modernističke arhitekture.

U narednim godinama izgrađeni su Transportni centar, Gradski tržni centar, Univerzitetski kampus, studentski dom "Goce Delčev", Muzej savremene umetnosti, novi bulevari, mostovi i moderna naselja, koja su oblikovala novo Skoplje.

Kako ističe portal, najveća lekcija od 26. jula 1963. nije samo tragedija, već i ljudska solidarnost. Zemljotres nije uspeo da uništi Skoplje - naprotiv, učinio ga je globalnim simbolom međunarodne pomoći, zajedništva i nade.

"Danas, kada sat na staroj železničkoj stanici i dalje stoji zamrznut na 5.17, to nas podseća ne samo na trenutak kada je grad uništen, već i na trenutak kada je svet pokazao da u najtežim vremenima solidarnost može da obnovi jedan grad", navodi portal prvaskopska.mk.

(Tanjug)

BONUS VIDEO