Slobodan Stojanović imao je samo 12 godina kada je 1992. nestao u okolini Zvornika. Njegova priča ostala je jedan od najstrašnijih simbola stradanja dece tokom rata u Bosni i Hercegovini.

Porodica Stojanović napustila je Donju Kamenicu početkom juna 1992. godine, ali je iza njih ostao Slobodanov pas. Dečak je danima želeo da se vrati po njega, uprkos tome što su ga roditelji odgovarali od takve namere.

Slobodan je 27. jula ipak krenuo prema rodnoj kući. Bio je to poslednji put da ga je porodica videla živog.

Njegov otac Ilija pokušavao je narednih dana da sazna gde mu se nalazi sin. Prema navodima koji su kasnije izneti, u početku je dobijao uveravanja da je dete živo i bezbedno. Kasnije su do njega stigle informacije da je Slobodan ubijen.

Dečak pronađen u masovnoj grobnici

1

Posmrtni ostaci Slobodana Stojanovića pronađeni su 13. juna 1993. godine u masovnoj grobnici na području Ždrijebaca kod Jošanice.

Identifikovali su ga majka Desanka i sestra Slađana.

Nalazi obdukcije govorili su o izuzetno teškim povredama. Prema podacima iz sudskog postupka, dete je pre smrti bilo zlostavljano, a potom ubijeno.

Za ubistvo Slobodana Stojanovića pred Sudom Bosne i Hercegovine odgovarala je Elfeta Veseli, pripadnica Diverzantskog voda Komande združenih jedinica Liplje i Kamenica.

Prvostepeno je 2019. osuđena na deset godina zatvora, dok joj je Apelaciono veće iste godine kaznu povećalo na 13 godina zatvora.

Svedok govorio i o Naseru Oriću

Tokom postupka pojavilo se i svedočenje zaštićenog svedoka „S-1“, koji je tvrdio da je prisustvovao događajima u kojima je Slobodan ubijen.

Svedok je pred sudom tvrdio da se u blizini mesta na kojem se sve događalo nalazio i Naser Orić. Prema njegovom iskazu, Orić nije sprečio Veseli da napadne dečaka.

Važno je, međutim, napraviti razliku između svedočenja iznetog u postupku i pravosnažno utvrđene krivične odgovornosti: Orić nije pravosnažno osuđen za ubistvo Slobodana Stojanovića, dok je Veseli pravosnažno osuđena upravo zbog ubistva dečaka.

Naser Orić, nekadašnji komandant snaga Armije BiH na području Srebrenice, pred Haškim tribunalom je u odvojenom postupku pravosnažno oslobođen optužbi koje su se odnosile na zločine nad Srbima.

Porodica nikada nije prebolela Slobodana

Ubistvo dvanaestogodišnjeg dečaka ostavilo je trajne posledice na porodicu Stojanović.

Njegova majka Desanka preminula je 2006. godine, dok je otac Ilija umro 2013. Oboje su sahranjeni pored sina.

Ilija je godinama govorio o patnji porodice i činjenici da se njegova supruga nikada nije oporavila od gubitka deteta.

Slobodanova priča ostala je jedno od najmračnijih svedočanstava rata – priča o dvanaestogodišnjem detetu koje je, prema porodičnom svedočenju, krenulo nazad u ratom zahvaćeno selo zbog psa kojeg nije želelo da ostavi.

Mladić na čelu VRS

Ratko Mladić rođen je 1942. godine u Božanovićima kod Kalinovika. Posle školovanja i dugogodišnje karijere u JNA, tokom ratova devedesetih stigao je na čelo Vojske Republike Srpske, kojom je komandovao od 1992. do 1996. godine.

Njegova uloga u ratu ostala je predmet dubokih političkih i društvenih podela. Međunarodni sud pravosnažno ga je osudio na doživotni zatvor za genocid u Srebrenici, zločine protiv čovečnosti i ratne zločine, dok deo srpske javnosti Mladića posmatra kroz ratnu ulogu VRS i stradanje srpskog stanovništva.

Smrt Ratka Mladića zato ponovo vraća u fokus čitavu sliku rata u BiH, uključujući i zločine počinjene nad Srbima poput dvanaestogodišnjeg Slobodana Stojanovića.