Francuska je želela nuklearni nosač aviona kako ne bi zavisila od kopnenih baza ili savezničkih nosača prilikom projekcije vazdušne moći. Dobila je „Šarl de Gol“, jedini nuklearni nosač aviona izvan Ratne mornarice Sjedinjenih Američkih Država.

Međutim, njegov put do operativne upotrebe bio je ispunjen problemima. Nosač je naručen krajem Hladnog rata kao zamena za ostarele nosače klase „Klemanso“. Izgradnja je počela 1987. godine, porinut je 1994, a u zvaničnu službu ušao tek 2001. godine, punih 14 godina nakon početka izgradnje, preneo je portal 19fortifajv.

Tokom tog perioda projekat su opteretili promena strateškog okruženja, budžetski pritisci, kašnjenja u izgradnji, problemi sa pogonom i kvar propelera.

Francuska je prvobitno planirala izgradnju dva nosača aviona, ali drugi nikada nije izgrađen zbog troškova prvog. To je kasnije dovelo do problema sa dostupnošću nosača, jer Francuska ostaje bez nosača aviona kada se „Šarl de Gol“ nalazi u brodogradilištu.

Brzina znatno manja od američkih nuklearnih nosača

Umesto projektovanja potpuno novih brodskih nuklearnih reaktora, Francuska je prilagodila reaktore K15, koji su već korišćeni na francuskim podmornicama sa balističkim raketama.

„Šarl de Gol“ zato koristi dva reaktora K15 sa vodom pod pritiskom. Takav izbor je omogućio korišćenje postojeće tehnologije i smanjenje troškova, ali su reaktori prvobitno bili projektovani za znatno manje podmornice.

Nosač je dugačak 858 stopa, odnosno oko 262 metra, a deplasman mu je 42.000 tona.

Zbog takvog pogona maksimalna brzina iznosi oko 27 čvorova, što je znatno manje od američkih nuklearnih nosača koji mogu da razviju više od 30 čvorova.

Brzina je važna jer nosač plovidbom uz vetar povećava strujanje vazduha neophodno za poletanje i sletanje aviona.

Budžetski problemi

Izgradnja „Šarla de Gola“ počela je neposredno pre kraja Hladnog rata. Posle njegovog završetka francuski vojni budžet našao se pod pritiskom.

Radovi na nosaču više puta su obustavljani i nastavljani kako su se sredstva smanjivala. Kašnjenja su dodatno povećala ukupne troškove projekta, zbog troškova zadržavanja radne snage, troškova brodogradilišta i promena u zahtevima za opremu.

Nosač je konačno porinut 1994. godine, ali je posle toga bilo potrebno još nekoliko godina za ugradnju opreme i testiranja. „Šarl de Gol“ je tokom ispitivanja na moru naišao na više problema.

Jedan od njih odnosio se na letnu palubu, koja je bila namenjena za upotrebu kako aviona „rafal M“ kompanije „Daso“, tako i aviona E-2C „Hokaj“.

Ispostavilo se da postojeća dužina i raspored palube nisu bili dovoljni za bezbedne operacije aviona E-2C.

Zbog toga je paluba morala da bude produžena za oko 14 stopa, odnosno približno 4,3 metra.

Nosač je takođe imao problem sa prekomernim vibracijama u određenim uslovima rada.

To je uticalo na uslove života posade, vek trajanja mašinskih sistema, osetljivu elektroniku i vazduhoplovne operacije.

Pukao propeler

A onda je u novembru 2000. godine pukao propeler.

Kvar je primorao brod da se vrati u luku radi popravke i doveo do istrage o problemima sa kvalitetom.

Prema autoru, Francuska je privremeno pribegla korišćenju propelera sa starijih nosača klase „Klemanso“, što je dodatno umanjilo performanse i odložilo operativno angažovanje. Na kraju je Francuska ipak uvela u službu svoj nosač, koji je postao jedini nuklearni nosač aviona izvan Sjedinjenih Američkih Država, prenosi Politika.