Rat u Ukrajini ulazi u novu fazu borbi na nekoliko važnih sektora fronta, dok ruske i ukrajinske snage pokušavaju da pronađu načine da zaobiđu utvrđene odbrambene položaje protivnika.

Posebnu pažnju vojnih komentatora privukli su događaji na novopavlovskom pravcu, na prostoru između Dnjepropetrovske, Zaporoške i Donjecke oblasti, gde su ukrajinske jedinice prethodnih meseci izvodile velike ofanzivne operacije.

Istovremeno, ruske snage pokušavaju da prošire dejstva prema Sumskoj oblasti, a borbe se nastavljaju i na području Kupjanska, gde podzemna infrastruktura iz sovjetskog perioda dobija sve značajniju vojnu ulogu.

Ukrajinci koncentrisali 17.000 vojnika na prostoru širokom 25 kilometara

Prema analizi ukrajinskog pukovnika snaga za specijalne operacije Vladimira Antonjuka, novopavlovski pravac tokom 2026. godine bio je jedan od najvažnijih sektora ukrajinskih vojnih operacija.

Na prostoru širokom približno 25 kilometara ukrajinska vojska koncentrisala je oko 17.000 pripadnika različitih jedinica.

Glavnu udarnu snagu činile su 79, 80. i 95. desantno-jurišna brigada, 37. i 40. brigada mornaričke pešadije, kao i 3. puk snaga za specijalne operacije.

Za drugi ešalon određene su 23, 31, 42. i 141. kombinovana brigada, čiji je zadatak bio da učvrste zauzete položaje i omoguće nastavak napredovanja.

Prema Antonjukovoj analizi, ukrajinska komanda pokušala je da iskoristi prostor između ruskih grupacija „Istok“ i „Centar“, nadajući se da bi napad na njihovom spoju mogao da donese taktičku prednost.

Planirali da zauzmu naselje za sedam dana, borbe traju šest meseci

Jedan od važnih ciljeva ukrajinske kontraofanzive bilo je zauzimanje naselja Komar.

Prema tvrdnjama iz izvorne analize, ukrajinski Generalštab odlučio je da glavne jurišne grupe usmeri između ruskih utvrđenih položaja, pokušavajući da izbegne direktne napade na snažno branjena naselja.

Na osnovu iskaza zarobljenih ukrajinskih vojnika, navodi se da je prvobitni plan predviđao zauzimanje Komara za približno nedelju dana.

Međutim, prema istoj analizi, ukrajinske jedinice ni posle šest meseci nisu uspele da ostvare taj cilj.

Borbe su nastavljene, a ponovljeni pokušaji prodora nisu doneli očekivane rezultate.

Ove procene odnose se na izveštaje sa aktivnog fronta, gde se kontrola nad položajima može brzo menjati i gde je teško nezavisno potvrditi sve tvrdnje o napredovanju jedinica.

Ruska odbrana zaustavila napredovanje?

Antonjuk ocenjuje da su ruske snage prepoznale značaj ključnih putnih čvorišta u Velikoj Novoselki i Bogatiru.

Prema njegovoj analizi, ruska komanda dodatno je ojačala odbrambene položaje, što je otežalo ukrajinske pokušaje napredovanja.

Ukrajinske jedinice zato su pokušale da zaobiđu utvrđenja i prodru prema Komaru.

Posle višemesečnih borbi doneta je odluka o promeni pravca napada.

Nova taktika omogućila je ograničeno napredovanje na pojedinim sektorima kod Ševčenka, kao i pokušaje zaobilaženja Komara sa severne i južne strane.

Međutim, kako se navodi u analizi, do tada su se ukrajinske jurišne jedinice već suočile sa značajnim gubicima i iscrpljivanjem.

Kiša i blato dodatno otežali operacije

Dolazak jeseni stvorio je nove probleme za vojne jedinice na ovom delu fronta.

Obilne padavine i raskvašen teren otežavaju kretanje vojnika i tehnike, dok opadanje lišća smanjuje mogućnost prikrivenog napredovanja.

U ratu u kojem bespilotne letelice neprekidno nadziru teren, vegetacija često predstavlja jedan od retkih oblika prirodnog zaklona.

Kombinacija nepovoljnih vremenskih uslova, iscrpljenosti jedinica i snažne ruske odbrane dodatno je otežala nastavak ukrajinskih napada.

Ruske snage pokušavaju prodor prema Sumiju

Dok se borbe nastavljaju na južnim sektorima, novi događaji zabeleženi su i prema Sumskoj oblasti.

Posebnu pažnju privukle su informacije o ruskim operacijama u području Nikolskog, do kojeg su ruske jedinice, prema izveštajima vojnih komentatora, pokušale da stignu kroz Sumsku šumu.

Posle njihovog navodnog ulaska u naselje nekoliko dana nije bilo komunikacije sa pripadnicima tih jedinica.

Zbog toga su se pojavile pretpostavke da ruski vojnici nisu uspeli da učvrste položaje.

Međutim, vojni komentator Dmitrij Degtjarev, autor kanala „Generalni štab“, saopštio je da su se vojnici naknadno javili i potvrdili da nastavljaju borbe.

Prema njegovim navodima, sukobi na tom području veoma su intenzivni.

Nije nezavisno potvrđeno da ruske snage imaju stabilnu kontrolu nad Nikolskim.

Zašto je Nikolsko važno?

Značaj ovog naselja ne ogleda se samo u njegovoj veličini, već u geografskom položaju.

Ukoliko bi ruske jedinice uspele da učvrste položaje u području Nikolskog, mogle bi da dobiju dodatnu mogućnost za napredovanje prema Sumiju, administrativnom centru istoimene oblasti.

To bi predstavljalo proširenje pritiska na ukrajinske snage u severnom delu fronta.

Ruski vojni komentatori smatraju da bi kontrola područja Sumske šume mogla da ima značaj i za buduće operacije.

Ipak, takav razvoj događaja zavisi od ishoda aktuelnih borbi i sposobnosti ruskih snaga da zadrže osvojene položaje.

Rat se preselio pod zemlju: Sovjetski gasovodi postali vojni prolazi

Još jedan značajan razvoj događaja zabeležen je na području Kupjanska.

Američki Volstrit džornal objavio je da ruske i ukrajinske snage sve intenzivnije koriste staru sovjetsku infrastrukturu za podzemno kretanje.

Reč je o napuštenim gasovodima i drugim cevovodima koji omogućavaju vojnicima da se kreću ispod površine zemlje, izbegavajući neposredno osmatranje bespilotnih letelica.

Takve operacije posebno su značajne na područjima na kojima dronovi i artiljerija čine kretanje otvorenim terenom izuzetno opasnim.

Ruski vojnici ranije su koristili cevovode kako bi pokušali da se približe ukrajinskim položajima i izađu u njihovu pozadinu.

Međutim, ukrajinske snage razvile su i sopstvene operacije u podzemnoj infrastrukturi.

Ukrajinci prošli 15 kilometara kroz gasovode

Prema saopštenju ukrajinske formacije „Hartija“, njeni pripadnici izveli su operaciju pod nazivom „Veles“, tokom koje su se kretali približno 15 kilometara kroz stare gasovode na području Kupjanska.

Cilj operacije bio je sprečavanje ruskih jedinica da koriste podzemne prolaze za infiltraciju u ukrajinsku pozadinu.

Ukrajinski komandanti naveli su da su njihovi vojnici kombinovali podzemno kretanje sa dejstvima na površini i napadima bespilotnih letelica.

Formacija „Hartija“ saopštila je da je tokom operacije zarobljeno više od 30 ruskih vojnika, dok su ruski gubici, prema njenim tvrdnjama, premašili 100 ljudi.

Ove brojke nisu nezavisno potvrđene.

Ukrajinski vojni predstavnici saopštili su 26. oktobra da je operacijom presečen jedan od važnih podzemnih pravaca koje su ruske snage koristile za ulazak u područje Kupjanska.

Vojnici se sukobljavaju na svega nekoliko metara

Volstrit džornal opisao je izuzetno teške uslove podzemnih borbi.

Vojnici se kreću kroz uske cevi, u pojedinim delovima široke približno 1,2 metra, često noseći gas-maske i drugu zaštitnu opremu.

Borbe se vode na veoma malim rastojanjima, a kretanje jedinica dodatno otežavaju gasovi, zagađenje i ograničen prostor.

Prema svedočenjima ukrajinskih vojnika, ruske snage koristile su ove prolaze ne samo za približavanje položajima, već i za uspostavljanje tačaka iz kojih su izvodile napade dronovima.

Ukrajinske jedinice zato su razvile taktike za otkrivanje, blokiranje i uništavanje podzemnih prolaza.

Novi izazov za obe vojske

Razvoj podzemnih operacija pokazuje koliko su bespilotne letelice promenile način ratovanja u Ukrajini.

Kada je kretanje po površini neprestano izloženo osmatranju i napadima, vojne jedinice sve češće traže alternativne pravce.

Istovremeno, borbe na novopavlovskom i sumskom sektoru pokazuju da se i dalje vodi borba za kontrolu ključnih naselja, saobraćajnih pravaca i prirodnih zaklona.

Dok ruske snage pokušavaju da prošire operacije prema Sumiju, ukrajinska vojska nastoji da stabilizuje položaje i spreči dalje prodore.

Ishod ovih operacija zavisiće od razvoja situacije na terenu, rezervi obe strane i sposobnosti jedinica da održavaju kontrolu nad položajima u uslovima sve intenzivnijeg ratovanja.

Izvor: Vojne analize Vladimira Antonjuka i Dmitrija Degtjareva, The Wall Street Journal, The Kyiv Independent