Postoje imena koja su vekovima deo narodnih običaja i crkvene tradicije, ali i ona koja su svoj put do svakodnevnog života pronašla sasvim drugačije – preko književnosti.

Jedno od najzanimljivijih takvih imena jeste Svetlana. Kada se prvi put pojavilo, bilo je novo i neobično, a dugo je smatrano književnom tvorevinom. Čak ga ni crkva dugo nije prihvatala kao ime za krštenje.

Vremenom je, međutim, Svetlana prestala da bude samo pesnička novotarija i postala jedno od najprepoznatljivijih ženskih imena.

Ime Svetlana pojavilo se početkom 19. veka

Svetlana je jedno od retkih imena čiji se nastanak može prilično precizno vremenski smestiti.

Ime se prvi put pojavilo 1802. godine u romansi Aleksandra Vostokova „Svetlana i Mstislav“, ali je širu popularnost steklo zahvaljujući baladi „Svetlana“ ruskog pesnika Vasilija Žukovskog iz 1813. godine.

Balada je postala veoma popularna i pomogla da se novo ime proširi među čitaocima.

Žukovski je ime oblikovao oslanjajući se na slovenske jezičke elemente, pre svega koren „svet“, povezan sa svetlošću i svetlim. Upravo zbog toga ime Svetlana tradicionalno se povezuje sa značenjima poput „svetla“, „ona koja zrači“ i „ona koja nosi svetlost“.

Zašto crkva dugo nije priznavala Svetlanu?

U 19. veku ime Svetlana nije se nalazilo u crkvenom kalendaru, pa devojčice nisu mogle da budu krštene tim imenom.

Pošto je smatrano novom, književnom tvorevinom bez tradicionalnog hrišćanskog porekla, pri krštenju su se birala druga imena srodnog značenja. Među njima su bila Fotina i Fotinija, imena grčkog porekla povezana sa značenjem „svetlost“.

Tako je Svetlana dugo postojala kao lično ime u književnosti i društvu, ali ne i kao ime koje je crkva prihvatala u obredu krštenja.

Od književne novotarije do jednog od najpopularnijih imena

Tokom 20. veka situacija se promenila. Ime Svetlana počelo je da se širi, a posebno je bilo popularno u Sovjetskom Savezu od sredine 20. veka.

Njegovoj popularnosti doprineli su književna tradicija, prijatan zvuk i činjenica da je već bilo dobro poznato široj javnosti. Dodatnu pažnju privukla je i Svetlana Alilujeva, ćerka Josifa Staljina, koja je nosila upravo to ime.

Tako je ime koje je nekada bilo smatrano „izmišljenim“ postalo potpuno uobičajeno i veoma rasprostranjeno.

Svetlana je i danas prepoznatljivo ime

Iako njegova popularnost danas nije ista kao u periodu kada je bilo na vrhuncu, Svetlana je ostala jedno od prepoznatljivih ženskih imena u ruskom govornom području.

Ime je poznato i na prostoru bivše Jugoslavije, uključujući Srbiju, gde su ga nosile i brojne poznate ličnosti.

Među njima su Svetlana Ražnatović, Svetlana Bojković i Svetlana Kitić, žene koje su obeležile različite oblasti javnog života.

Posebnu draž imenu daju i njegovi nadimci, među kojima je najpoznatiji Sveta, dok se koriste i drugi odmilni oblici.

Priča o Svetlani zato predstavlja zanimljiv primer kako jedno ime može da pređe neobičan put – od pesničke tvorevine i imena koje nije bilo prihvaćeno u crkvenoj tradiciji do imena koje je postalo deo svakodnevnog života i kulture.