Velika piramida u Gizi, jedno od najpoznatijih arhitektonskih dostignuća drevnog sveta, i danas predstavlja predmet brojnih naučnih istraživanja, ali i neobičnih teorija o poreklu i nameni ove građevine.

Podignuta pre približno 4.500 godina, tokom vladavine faraona Keopsa, odnosno Kufua, piramida je vekovima bila najviša građevina na svetu.

Njena prvobitna visina iznosila je oko 146,6 metara, dok danas, zbog gubitka spoljne obloge i završnog kamena, dostiže približno 138,5 metara.

Iako arheolozi njenu izgradnju povezuju sa pogrebnim kompleksom faraona Kufua, pojedini autori alternativnih teorija tvrde da njena geometrija i unutrašnja struktura ukazuju na mogućnost sasvim drugačije namene.

Milioni kamenih blokova i preciznost koja izaziva divljenje

Prema procenama, za izgradnju Velike piramide iskorišćeno je približno 2,3 miliona kamenih blokova.

Mnogi od njih težili su nekoliko tona, dok pojedini granitni elementi u unutrašnjosti građevine imaju masu veću od 50 tona.

Drevni graditelji morali su da organizuju vađenje, transport i postavljanje ogromnih količina kamena, koristeći tehnologiju koja se znatno razlikovala od savremenih građevinskih metoda.

Istraživači smatraju da su korišćene različite vrste rampi, sanki i drugih jednostavnih mehaničkih pomagala.

Eksperimenti su pokazali i da kvašenje peska može olakšati prevlačenje teških tereta.

Ipak, pojedini detalji organizacije gradnje i dalje su predmet stručnih rasprava.

Piramida ima osam strana, ali to gotovo niko ne primećuje

Jedna od zanimljivijih osobina Velike piramide jeste činjenica da njene četiri osnovne strane nisu potpuno ravne.

Njihovi središnji delovi blago su uvučeni, zbog čega se pod određenim uglovima osvetljenja može uočiti struktura koja podseća na osam površina.

Ova pojava posebno je vidljiva iz vazduha, kada položaj Sunca stvori odgovarajuće senke.

Zbog toga je nastala pretpostavka da su graditelji namerno primenili složenije geometrijsko rešenje nego što se na prvi pogled može zaključiti.

Međutim, sama ova karakteristika ne dokazuje da je piramida imala nepoznatu tehnološku funkciju.

Gotovo savršeno poravnanje sa severom

Posebnu pažnju istraživača privlači položaj piramide u odnosu na strane sveta.

Njene stranice izuzetno su precizno orijentisane prema geografskom severu, jugu, istoku i zapadu.

Prema pojedinim merenjima, odstupanje od severa iznosi svega nekoliko stotih delova stepena.

Takva preciznost potvrđuje razvijeno poznavanje astronomije i geometrije kod drevnih Egipćana.

Ipak, zagovornici alternativnih teorija smatraju da to otvara dodatna pitanja o metodama koje su korišćene prilikom određivanja položaja građevine.

Da li je Velika piramida zaista bila samo grobnica?

Preovlađujuće arheološko tumačenje jeste da je Velika piramida izgrađena kao deo pogrebnog kompleksa faraona Kufua.

Međutim, pristalice drugačijih objašnjenja ukazuju na činjenicu da u njenoj glavnoj unutrašnjoj komori nije pronađena faraonova mumija.

Pažnju privlači i odsustvo opsežnih hijeroglifskih natpisa kakvi se mogu pronaći u pojedinim drugim egipatskim grobnicama.

Za zagovornike alternativnih teorija to predstavlja razlog za preispitivanje prvobitne namene piramide.

Arheolozi, međutim, ističu da izostanak mumije nije dokaz da građevina nije bila grobnica, posebno imajući u vidu pljačkanje drevnih pogrebnih kompleksa tokom istorije.

Teorija koja je izazvala najviše pažnje: Ogromna energetska mašina

Jednu od najneobičnijih teorija zastupa američki autor Dejvid Vilkok, poznat po alternativnim tumačenjima drevne istorije.

Prema njegovoj pretpostavci, Velika piramida možda nije bila namenjena samo sahranjivanju vladara, već je mogla da služi za prikupljanje i usmeravanje energije.

Vilkok smatra da bi gravitacija mogla da se posmatra kao svojevrsni tok energije, dok bi geometrijski oblik piramide omogućavao njeno usmeravanje.

Iz takvog tumačenja proizlazi pretpostavka da je građevina mogla da funkcioniše kao ogromno energetsko postrojenje.

Za ovu teoriju, međutim, nisu pronađeni neposredni arheološki dokazi, niti je pokazan fizički mehanizam kojim bi piramida proizvodila upotrebljivu energiju.

Misteriozni matematički odnosi

Zagovornici alternativnih teorija ukazuju i na neobične numeričke odnose između dimenzija piramide i pojedinih astronomskih veličina.

Jedna od tvrdnji odnosi se na granitni kovčeg u Kraljevoj komori.

Prema tim proračunima, određene dimenzije kovčega, izražene u takozvanim piramidalnim inčima i pomnožene velikim brojevima, navodno daju vrednosti približne dimenzijama Sunca.

Slična poređenja prave se između procenjene mase piramide i mase Zemlje.

Autori ovih teorija smatraju da takve podudarnosti mogu ukazivati na neobično razvijeno matematičko i astronomsko znanje drevnih graditelja.

Međutim, ta numerička poređenja zavise od izbora mernih jedinica i načina računanja, zbog čega se ne smatraju dokazom da su Egipćani poznavali savremene astronomske vrednosti.

Da li je postojala starija, zaboravljena civilizacija?

Još smelija pretpostavka jeste da Veliku piramidu nisu prvobitno izgradili Egipćani koje poznajemo iz istorijskih izvora.

Prema toj teoriji, na prostoru Gize mogla je da postoji znatno starija civilizacija, čija su tehnološka i graditeljska znanja kasnije izgubljena.

Pojedini autori pretpostavljaju da su drevni Egipćani nasledili građevinu ili znanja neophodna za njeno dovršavanje.

U takvim tumačenjima često se pominju i drevne legende o bogovima koji su ljudima prenosili znanja o prirodi, astronomiji i graditeljstvu.

Ipak, dosadašnja arheološka istraživanja povezuju nastanak Velike piramide sa egipatskom civilizacijom Četvrte dinastije i vladavinom faraona Kufua.

Šta se još krije unutar piramide?

Uprkos viševekovnim istraživanjima, Velika piramida i dalje krije delove unutrašnje strukture koji nisu potpuno istraženi.

Savremene tehnologije omogućile su naučnicima da proučavaju njenu unutrašnjost bez oštećivanja kamenih blokova.

Među najvažnijim dostignućima jeste otkrivanje ranije nepoznatih praznih prostora korišćenjem detekcije kosmičkih čestica.

Takva otkrića pokazuju da istraživanje Velike piramide nije završeno i da nova saznanja o njenoj konstrukciji tek mogu uslediti.

Ipak, otkrivanje nepoznatih prostora samo po sebi ne potvrđuje teorije o izgubljenoj tehnologiji ili energetskoj funkciji građevine.

Najveća tajna možda tek čeka odgovor

Velika piramida ostaje jedno od najimpresivnijih dostignuća ljudske civilizacije.

Njena starost, monumentalne dimenzije i preciznost izgradnje pokazuju koliko su drevni Egipćani bili vešti u organizaciji rada, matematici, astronomiji i graditeljstvu.

Iako postoje različite teorije o njenoj nameni, za sada nema naučnih dokaza da je predstavljala energetsku mašinu ili da su je izgradili pripadnici neke nepoznate civilizacije.

Međutim, pitanje kako su drevni graditelji uspeli da organizuju jedan od najvećih građevinskih poduhvata starog sveta nastavlja da zaokuplja istraživače.

Upravo zbog toga Velika piramida u Gizi i posle više od četiri milenijuma ostaje simbol istorijskih misterija koje još nisu u potpunosti razjašnjene.

Izvor: WebTribune, Ministarstvo turizma i antikviteta Egipta, Smithsonian Institution