Očekuje se da će Vrhovni sud Danske, nakon rasprave koja se održava danas i u ponedeljak, doneti odluku o tome da li klasifikacija da su stanovnici "neevropskog" porekla, koju je uvela danska vlada, potpada pod zakone o zabrani rasne diskriminacije nakon žalbe stanara koji su iseljeni iz naselja Nojsomhed-Sjdvej u Helsingoru, gradu severno od Kopenhagena.

Njihova žalba mogla bi da ima dalekosežne posledice po druge ljude koji su bili primorani da napuste svoje domove na osnovu kontroverznog zakona, ranije poznatog kao "zakon o getima".

Više od 1.000 ljudi bilo je primorano da iseli zbog ovog zakona, preneo je Gardijan.

Danska vlada sada pogođena naselja naziva "paralelnim društvima".

Stanari, koji su izgubili sporove pred prethodnim sudskim instancama, tvrde da je stambena zajednica sprovela iseljenja s namerom da smanji broj stanovnika "neevropskog“ porekla", kako bi sprečila da to područje bude proglašeno "getom" i time potpalo pod odredbe ovog zakona.

Danska vlada je ranije tvrdila da ova klasifikacija nema nikakve veze s etničkim poreklom stanovnika i sa iseljavanjem bivših stanara stambenog kompleksa u Helsingoru.

Sud pravde Evropske unije (ECJ) presudio je u decembru da bi danski zakon o getima mogao da bude nezakonit.

Stanari stambenog naselja Mjolnerparken u centru Kopenhagena, koji su 2020. godine pokrenuli sudski postupak protiv ovog zakona u Danskoj, tvrdeći da je korišćenje njihovog etničkog porekla kao kriterijuma za određivanje mesta u kojem mogu da žive diskriminatorno i nezakonito, još čekaju da njihov slučaj bude vraćen pred domaće sudove, nakon presude iz decembra.

Taj zakon nalaže stambenim udruženjima da do 2030. godine smanje udeo neprofitnih stambenih jedinica za 40 odsto, između ostalog prodajom ili rušenjem nekretnina, odnosno raskidanjem ugovora o zakupu sa stanarima.
 Zakon takođe predviđa rušenje stambenih blokova na područjima koja je vlada ranije označila kao "problematična geta" (a koja se sada nazivaju "područjima transformacije"), u kojima najmanje polovina stanovnika ima "neevropsko" poreklo.

Druga područja sa sličnim socioekonomskim karakteristikama, kao što su visoke stope nezaposlenosti ili kriminala, nisu obuhvaćena ovim merama.

Međutim, pravni stručnjaci navode da bi slučaj Nojsomhed-Sjdvej, o kojem će se raspravljati danas i u ponedeljak, mogao da ima posledice i po postupak koji se vodi u vezi sa naseljem Mjolnerparken, jer bi mogao da dovede do odluke danskog suda o tome da li se poreklo koje se označava kao "ne-zapadno" može smatrati osnovom za primenu zakona o zabrani rasne diskriminacije.

Zakon o getima kritikuju organizacije za ljudska prava, uključujući Amnesti internešenel.

Nezavisno nadzorno telo za ljudska prava u okviru Saveta Evrope, 
Evropska komisija protiv rasizma i netolerancije, objavilo je prošlog meseca izveštaj u kojem se navodi da nije došlo ni do kakve pozitivne promene u pristupu vlasti korišćenju kategorije "neevropskog" porekla u različitim zakonima, politikama i administrativnim praksama, uključujući i primenu zakonodavstva o "paralelnim društvima".

Komitet Ujedinjenih nacija za ukidanje rasne diskriminacije pozvao je danske vlasti da prestanu da koriste termine "zapadni" i "ne-zapadni" u zakonima i javnim politikama, izrazivši zabrinutost da zakon o "paralelnim društvima" ima "diskriminatorne posledice po etničke manjine", prenosi Tanjug.