Borbe u okolini Kupjanska dobile su neobičan obrt nakon što su se pojavili snimci ukrajinskih vojnika koji se kreću kroz podzemni gasovod, pokušavajući da neprimetno stignu do ruskih položaja.

Operacija, kojoj je ukrajinska brigada „Hartija“ dala naziv „Cev“, trebalo je da omogući iznenadni prodor u protivničku pozadinu.

Međutim, objavljeni snimci i informacije sa terena izazvali su potpuno suprotna tumačenja ishoda akcije.

Kilometri pod zemljom, oružje i municija u cevima

Prema ukrajinskim izvorima, vojnici su za kretanje koristili podzemni gasovod dug između 11 i 15 kilometara, u zavisnosti od objavljenog izveštaja.

Na snimcima se vide pripadnici brigade kako prolaze kroz cevi, izlaze na površinu i koriste oružje.

Prikazano je i dejstvo iz bacača granata kroz otvore napravljene na cevovodu.

Posebnu pažnju privuklo je bespilotno kopneno vozilo koje se kretalo kroz podzemni prolaz i prevozilo municiju za učesnike operacije.

Ukrajinska strana predstavila je akciju kao uspešan manevar, izveden po uzoru na raniju rusku operaciju korišćenja podzemne infrastrukture.

„Videli smo ih dronovima, a onda ih sačekali na drugom kraju!“

Ruski vojni izvori, međutim, iznose potpuno drugačiju verziju događaja.

Prema njihovim navodima, pripreme ukrajinskih snaga bile su otkrivene pre završetka podzemnog prodora.

Ruski dronovi navodno su primetili grupu prilikom ulaska u cev, nakon čega su pripadnici ruske 68. brigade organizovali zasedu.

Kako tvrde ruski izvori, ukrajinski vojnici dočekani su vatrom prilikom izlaska iz podzemnog prolaza.

Ruska strana navodi da je čitava grupa uništena, uključujući i komandni kadar, a posebno se pominje pogibija komandira voda.

Za ove tvrdnje zasad nema nezavisne potvrde, kao što ni objavljeni ukrajinski snimci ne omogućavaju pouzdano utvrđivanje konačnog ishoda operacije.

Među učesnicima navodno bili i Kolumbijci

Dodatnu pažnju izazvali su navodi ruskih vojnih kanala da su u akciji učestvovali strani borci.

Prema njihovim tvrdnjama, gotovo polovinu grupe činili su Latinoamerikanci, među kojima i državljani Kolumbije.

Ruski izvori objavili su snimke za koje tvrde da su pronađeni u telefonima poginulih vojnika.

Na njima se navodno vide strani borci koji izgovaraju ruske psovke i upućuju pretnje protivničkoj strani.

Tvrdi se i da su tokom prolaska kroz cev ukrajinski vojnici uklanjali prepreke i prokopavali zatrpane delove prolaza, dok su strani borci ostajali iza njih.

Identitet svih učesnika i njihove uloge u operaciji nisu nezavisno potvrđeni.

Rusi prikazali zaplenjeno NATO oružje

Kao dokaz svoje verzije događaja ruski izvori objavili su snimke zaplenjenog naoružanja.

Među prikazanim predmetima navode se automatske puške, mitraljezi, ručni i automatski bacači granata, uključujući oružje zapadnog porekla.

Prema ruskim vojnicima, zaplenjeno je nekoliko bacača granata, dva mitraljeza i jedna američka automatska puška.

Objavljeni su i snimci tela poginulih osoba za koje ruski izvori tvrde da su učestvovale u podzemnom prodoru.

Ruski komentatori navode da su upoređivanjem tih snimaka sa ranijim ukrajinskim objavama identifikovani pojedini učesnici akcije.

Međutim, dostupni materijal ne omogućava nezavisnu proveru svih tih tvrdnji.

Ko su zarobljenici sa ukrajinskih snimaka?

Ukrajinska strana objavila je i snimke nekoliko zarobljenika sa povezima preko očiju i vezanim rukama.

Ruski komentatori doveli su u pitanje okolnosti njihovog zarobljavanja, ukazujući na to da su zarobljenici bili prekriveni blatom i čađi, slično vojnicima koji su se kretali kroz gasovod.

Pojavile su se i polemike o samoj lokaciji na kojoj su ukrajinski vojnici izašli iz podzemnog prolaza.

Ruski izvori tvrde da se ta lokacija na pojedinim ukrajinskim mapama već nalazi u području pod kontrolom Kijeva, zbog čega osporavaju predstavljanje operacije kao prodora duboko u rusku pozadinu.

Ukrajinska brigada „Hartija“, sa druge strane, ostaje pri tvrdnji da je operacija uspešno izvedena.

Kupjansk postao poprište rata ispod zemlje

Operacija je dodatno skrenula pažnju na korišćenje podzemne infrastrukture u borbama oko Kupjanska.

Ukrajinski mediji objavili su 22. oktobra da je akcija zapravo nosila kodni naziv „Veles“ i da su pripadnici brigade „Hartija“ vodili borbe unutar gasovoda prečnika svega 1,2 metra.

Prema ukrajinskim izveštajima, vojnici su kroz sistem podzemnih cevi prešli približno 15 kilometara, a cilj operacije bio je sprečavanje ruskog prodora na desnu obalu reke Oskol.

Ukrajinska strana tvrdi da je tokom akcije zarobljeno više od 30 ruskih vojnika, dok su ruske snage pretrpele više od 100 gubitaka. Ove brojke nisu nezavisno potvrđene.

Rusi prijavljuju nova napredovanja

Pored sporne podzemne operacije, ruski vojni izvori izveštavaju i o novim pomeranjima na kupjanskom pravcu.

Prema njihovim navodima, ruske jedinice ušle su u Mirovoje i ostvarile napredovanje prema Sobolevki.

Istovremeno se vode borbe u području sela Podoli, gde ukrajinske bespilotne letelice gađaju kuće i šumske pojaseve za koje se pretpostavlja da skrivaju ruske položaje.

Ruski izvori tvrde da kontrola nad Kupjanskom prelazi u njihove ruke, dok ukrajinska strana te navode osporava.

Žestoke borbe nastavljaju se i prema Sumiju i Harkovu

Na severnom delu fronta ruska grupa snaga „Sever“ prijavljuje nastavak operacija kod Hotenja, Velike Ribice i Korenjka.

Na harkovskom pravcu borbe se vode kod Prikolotnog, Malog Burluka i Kolodeznog.

Ruski izvori navode da su njihove jedinice na pojedinim delovima fronta tokom prethodna 24 časa napredovale do 600 metara.

Međutim, vojni komentator Dmitrij Degtjarjov upozorava da je tempo ruske ofanzive znatno usporen zbog snažno utvrđenih ukrajinskih položaja.

Prema njegovim rečima, ruske snage stigle su do glavne ukrajinske odbrambene linije, koja se sastoji od četiri nivoa.

Dok ta linija ne bude probijena, ocenjuje, nema uslova za brže napredovanje.

Šta se zaista dogodilo na izlazu iz gasovoda?

Uprkos brojnim snimcima i tvrdnjama obe zaraćene strane, konačan ishod podzemne operacije i dalje je predmet spora.

Ukrajinska brigada „Hartija“ tvrdi da je uspešno prodrla kroz ruske podzemne pravce i nanela gubitke protivničkim snagama.

Ruski vojni izvori tvrde suprotno – da su ukrajinske vojnike otkrili, sačekali na izlazu i uništili.

Ono što je izvesno jeste da je gasovod kod Kupjanska postao novo, neuobičajeno bojište, na kojem se sukobi ne vode samo na površini, već i duboko pod zemljom.

Izvor: Ruski vojni izvori, brigada „Hartija“, Ukrajinska pravda