Među tanjirima, šoljama, činijama i servisima iz vremena bivše Jugoslavije nalaze se komadi koji danas imaju posebno mesto u istoriji domaćeg industrijskog dizajna. Jedan od najzanimljivijih primera je servis „Brazil“ fabrike Jugokeramika iz Zaprešića.
Ovaj servis predstavlja prvi jugoslovenski servis za jelo i kafu napravljen od tankog porcelana. Dizajnirala ga je 1962. godine Dragica Perhač-Hercigonja, umetnica rođena 1935. godine u Feričancima. Kao stipendista Jugokeramike završila je Školu primenjene umetnosti u Zagrebu, a nakon diplomiranja zaposlila se u fabrici.
Tokom karijere bavila se osmišljavanjem dekorativnih elemenata i prototipova, a njen rad odlikovali su elegantni oblici i tanke porcelanske forme. Pored servisa „Brazil“, potpisala je i garniture „Vivien“, „Ljubljana“, „Nina“ i „Minas“. U Jugokeramici je ostala do odlaska u penziju 1988. godine.
Posebnost servisa „Brazil“ jeste u tome što nije ostao samo prototip ili mali eksperimentalni projekat. Ušao je u masovnu proizvodnju, zbog čega se njegovi delovi i danas mogu pronaći u starim domaćinstvima širom regiona.
Komplet je obuhvatao različite elemente za ručavanje i posluživanje toplih napitaka – tanjire, duboke činije, šoljice sa tacnama, posude za mleko i šećer, kao i posude sa poklopcima. Njegov dizajn bio je veoma moderan za početak šezdesetih godina, sa jednostavnim linijama i blago zaobljenim formama.
Zanimljiva je i veza ovog servisa sa Josipom Brozom Titom. Povodom njegove posete fabrici izrađen je svečani album „Drug Tito u Jugokeramici“, u kojem je „Brazil“ izdvojen među značajnim ostvarenjima fabrike. Prema navodima iz izvora, jedna garnitura bila je posebno izrađena za predsedničku rezidenciju u Karađorđevu.
Danas se primerci servisa „Brazil“, zajedno sa arhivskom građom, skicama i nacrtima, čuvaju u Muzeju za umjetnost i obrt. Zato sledeći put kada budete sređivali staru vitrinu, obratite pažnju na oznake i oblik posuđa. Možda među porodičnim predmetima imate deo jednog od značajnih ostvarenja jugoslovenskog dizajna.
Komentari (0)